La 46 Selmana de les Lletres Asturianes va homenaxar a Xosé Álvarez, Pin, esponente de la lliteratura asturiana de la diáspora

La Selmana de les Lletres Asturianes, organizada pol Gobiernu d’Asturies dende hai 46 ediciones, rinde homenaxe esti añu a Xosé Álvarez, Pin (1948-2001), figura clave na primer promoción del Surdimientu y ún de los máximos exponentes de la lliteratura asturiana de la diáspora.
Pin mantuvo viva la cultura asturiana dende Arxentina, pa onde emigró bien mozu, y más tarde dende Madrid, onde siguió nutriendo la lliteratura infantil en llingua asturiana y vinculóse a asociaciones mui actives na defensa de les llingües y cultura d’Asturies. El llibru Xosé Álvarez, Pin. Asturies siempre y el documental Xosé Álvarez y el Conceyu d’Asturies en Madrid, editaos pol Gobiernu asturianu pa la ocasión, analicen con detalle la trayectoria d’un autor que s’adelantó cuasi nuna década al Surdimientu, escribiendo’l so primer cuentu n’asturianu en 1966, con 18 años.
L’actu institucional de la Selmana va celebrase’l día 5 de mayu en Balmonte, conceyu natal de Xosé Álvarez, onde se va descubrise una placa conmemorativa y va inaugurase una esposición representativa del so legáu qu’inclúi numberosos testimonios gráficos de la so vida y obra. Un conciertu homenaxe al cargu del cantautor Rafa Lorenzo, nel que va estrenase un cantar dedicáu a Pin, va zarrar los actos d’esti día.
Pin recibió’l Premiu «Urogallo de Bronce» na categoría lliteraria del Centru Asturiani de Madrid en 1990, y dio nome a un concursu de cuentos n’asturianu que convocaba esi mesmu centru nos primeros años del sieglu xxi. Por ello, Madrid va acoyer nesta ocasión l’actu de piesllu de la Selmana de les Lletres, el día 14 de mayu y cola presentación d’otra obra que’l Gobiernu asturianu edita pa poner en valor la lliteratura asturiana vinculada a la emigración: Per toa tierra, antoloxía coordinada por Arantza Margolles Beran y que se va distribuyor a tolos centros asturianos. Esti llibru, dedicáu a la emigración asturiana, pon en valor la lliteratura escrita n’asturianu vinculada a la diáspora. Con esti volume quier rindise homenaxe a la emigración, abordada por diversos autores de diferentes xeneraciones.
A esta celebración organizada pol Gobiernu d’Asturies únense múltiples instituciones y participen de manera especial los centros educativos, les llibreríes, les editoriales o los escritores. El programa d’actos inclúi amás la celebración d’un conciertu de la Orquesta Sinfónica del Principáu d’Asturies, que baxo la batuta del maestru Óliver Díaz, va interpretar obres de Falla, Bizet, Korsakov o Lauret. Les invitaciones pa esti conciertu pueden retirase de baldre dende’l 28 d’abril na páxina web de la OSPA.
Con motivu de la 46 Selmana de les Lletres Asturianes, la Conseyería de Cultura, Política Llingüística y Deporte edita asina mesmo’l poemariu n’eonaviegu El equilibrio delicado del funámbulo, de Conchita Álvarez Lebredo, que va presentase’l 10 de mayu en Tapia nun actu que va incluyir tamién la representación del espectáculu de danza El viaxe del andolía, qu’a cargu de Produccines Nun Tris aborda’l fenómenu de la emigración dende una perspectiva contemporánea.
Esti poemariu pal estremu occidental d’Asturies, y el yá citáu Xosé Álvarez, Pin. Asturies siempre pal restu de la comunidá, son les obres que se van poner a disposición de baldre pa les persones que compren un llibru o un discu n’asturianu o n’eonaviegu’l vienres 9 de mayu, Día de les Lletres Asturianes. Cincuenta llibreríes y tiendas de discos del Principáu d’Asturies collaboren esti añu cola Conseyería de Cultura na promoción y celebración de Les Lletres.
PROGRAMA
VIENRES 2 DE MAYU
20.00 hores │ Uviéu – Auditoriu Príncipe Felipe
· Conciertu de les Lletres Asturianes, al cargu de la Orquesta Sinfónica del Principáu d’Asturies (OSPA), baxo la dirección del maestru Óliver Díaz.
Programa: FALLA: El sombrero de tres picos. Suite n.u 1 BIZET: Carmen. Suite n.u 1 P. LUNA: La pícara molinera KORSAKOV: Capriccio espagnol LAURET: Escenas asturianas
Les invitaciones pa esti conciertu pueden sacase na web www.ospa.es
LLUNES 5 DE MAYU
12.30 hores │ Balmonte – Casa Conceyu
· Actu institucional d’inauguración de la 46 Selmana de les Lletres Asturianes.
13.00 hores │ Balmonte – Biblioteca Pública Municipal
· Inauguración de la muestra «Xosé Álvarez, Pin: sentimientu de la tierra». Esposición abierta dende’l 8 de mayu hasta’l 14 de setiembre del 2025.
· Descubrimientu de placa dedicada a Xosé Álvarez, Pin.
19.30 hores │ Balmonte – Centru Sociocultural
· Conciertu homenaxe a Xosé Álvarez, Pin, al cargu de Rafa Lorenzo.
MARTES 6 DE MAYU
19.00 hores │ Biblioteca d’Asturies – Uviéu
· Estrena del documental Xosé Álvarez y el Conceyu d’Asturies en Madrid y presentación de la obra conmemorativa Xosé Álvarez, Pin. Asturies siempre Participen: Arantza Margolles, Marta López Fernández y Ernesto García del Castillo, Neto.
MIÉRCOLES 7 DE MAYU
10.30 hores │ Teatru Prendes – Candás
· Actu de reconocimientu a ganadores de los certámenes escolares de la 46 Selmana de les Lletres Asturianes:
-XXIX Certame de Creación artística/Lliteraria
-XIII Certame de Creación Audiovisual.
-XXI Certame de Cartelismu.
-XI Certame de Teatru Escolar.
-II Certame de Podcasts.
SÁBADO 10 DE MAYO
Homenaxe ás nosas lletras
18.00 hores │ Tapia – Auditorio
· Presentación del poemario El equilibrio delicado del funámbulo, de Conchita Álvarez Lebredo.
· Espectáculo de danza contemporánea El viaxe del andolía, de Producciones Nun Tris.
MIÉRCOLES 14 DE MAYU
19.00 hores │Centru Asturianu de Madrid
· Presentación de la obra Per toa tierra, antoloxía lliteraria sobre la emigración asturiana, al cargu d’Arantza Margolles Beran, coordinadora.
· Documental Xosé Álvarez y el Conceyu d’Asturies en Madrid. Proyección y debate.
ACTOS DE LA REDE DE NORMALIZACIÓN LLINGÜÍSTICA NOS CONCEYOS
MIERES
Del 2 al 9 de mayu – Tol día. ¡Lleer tien premiu! Por cada llibru n’asturianu que se saque de la rede de biblioteques del conceyu, regalu d’otru.
Xueves, 8 de mayu – 19.00 hores│ Casa la Cultura Teodoro Cuesta. Entrega del XXXIII Premiu «Teodoro Cuesta» de Poesía a Alfredo Garay.
AVILÉS
Díes 5, 6, 7, 8 y 14 de mayu │ Pela mañana. Visites teatralizaes pel parque Ferrera pa los centros educativos de Primaria del conceyu d’Avilés, al cargu de l’actriz Ana Morán y l’actor Borja Roces.
CORVERA
Miércoles 7 de mayu – 18.00 hores │ La Llechera de Cancienes. Versovera. Recital con Berto García, Aida Escudero, Pablo Rodríguez Medina, Ánxela Gómez d’Ávila y José Luis Rendueles. Conciertu de Mostru l’Horru.
MANCOMUNIDÁ DE LA SIDRA
Vienres 9 de mayu – Pela mañana. Repartu de lletres de pan nos centros escolares de la Comarca de la Sidra.
CANGAS DEL NARCEA
Del 19 al 24 de mayu. Actos de celebración de la Sumana de las Ḷḷetras.
DÍA DE LES LLETRES ASTURIANES
VIENRES, 9 DE MAYU
Un 10 % de descuentu na compra de llibros o discos n’asturianu y regalu del llibru Xosé Álvarez, Pin. Asturies siempre nes tiendes participantes (hasta escosar los exemplares).
Nes llibreríes marcaes con un asteriscu, cola compra de llibros o discos n’eonaviegu regálase’l poemariu El equilibrio delicado del funámbulo, de Conchita Álvarez Lebredo.
En collaboración coles llibreríes, editoriales y distribuyidores.
Llibreríes y tiendes participantes:
UVIÉU
Aldaba Regalos / Llibrería Aldebarán / Llibrería Antares / *Llibrería Casa del Libro / *Llibrería Cervantes / Llibrería Diocesana / Llibrería Elías / Llibrería Esfera / Llibrería Garluc / Llibrería Hangar Rebelde / *Llibrería Matadero Uno / Llibrería Pasa Página / Llibrería Puntos / Llibrería San Pablo / Llibrería II Milenio / *Llibrería Trabe.
XIXÓN
Llibrería Acuarel / Llibrería Amez / Llibrería De Bolsillo / Llibrería La Buena Letra / Llibrería Central / Llibrería Clarín / Llibrería Gizzmo Cómics / Llibrería La Habitación Propia / Llibrería La Madriguera / Llibrería Paradiso / Llibrería La Revoltosa / Llibrería Roy / Mundo Sonoro-Tienda de discos / musicasturiana.com
AVILÉS
Llibrería Casona / Llibrería Clarín / Llibrería La Crisálida / Discos Elepé / Llibrería Tiza y Peonza.
MIERES
Disco 55 / La Llocura. Llibrería-Café / Llibrería La Pilarica / Llibrería La Torre.
CANGAS DEL NARCEA: Llibrería Treito EL FRANCO: *Llibreiría Alfonso (A Caridá) GRAU: Llibrería Las Dos Vías LLAVIANA: Llibrería Arvin NOREÑA: Copistería La Semeya PARRES: Llibrería Gestión (Les Arriondes) PILOÑA: Llibrería Rima (L’Infiestu) SAMARTÍN DEL REI AURELIO: Llibrería Sol (L’Entregu) SIERO: Fnac / Llibrería La Chimenea (Llugones) TAPIA: *Estanco-Libreiría Manuel López A VEIGA: *Libreiría Patefa / *Libreiría San Pedro.
